PRAWO ADMINISTRACYJNE

I.

Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Tytułem wstępu wskazać należy, że głównym celem sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem legalności działalności administracji. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego została przez ustawodawcę skonstruowana w taki sposób, aby niezależnie od podniesionych przez skarżącego naruszeń, sąd mógł ocenić czy działalność organu administracji jest w danej sprawie zgodna z prawe czy tez nie. Sąd administracyjny nie jest tu bowiem związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną w niej podstawa prawną.

Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, a także prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, jeżeli sprawa dotyczy interesów prawnych innych osób, pod warunkiem, że brała udział w postępowaniu administracyjnym. Skargę wnieść może również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

Przedmiot skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to jest zakres kontroli administracji publicznej, obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:

decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, takie na które służy zażalenie albo te, które kończą postępowanie, postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Skarga kierowana jest do wojewódzkiego sądu administracyjnego, właściwego ze względu na siedzibę organu którego dotyczy skarga, a wnoszona jest za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżaną decyzję. Organ administracji publicznej, który otrzymał skargę, ma wówczas 30 dni na przesłanie do właściwego sądu administracyjnego akt sprawy, skargi oraz odpowiedzi na skargę. Organ administracji publicznej może uwzględnić skargę aż do pierwszej rozprawy przed WSA.

Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego musi odpowiadać wymogom pisma procesowego, tj. zawierać oznaczenie sądu, dane stron i uczestników postepowania, oznaczenie rodzaju pisma, wskazanie zaskarżanej decyzji, uzasadnienie oraz dowody na poparcie zasadności skargi.

Pamiętać trzeba, że skarga wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie wstrzymuje samego wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego należy już na etapie jej tworzenia sformułować odpowiednie wnioski, które uchronią przed wykonaniem decyzji.

Warto powierzyć sporządzenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego profesjonalnemu pełnomocnikowi, każdy Radca Prawny z Kancelarii Prawnych Stachniałek posiada uprawnienia do reprezentowania strony przed WSA i NSA.

II.

Opłata adiacencka

Zdarzyć się może, że właściciel nieruchomości czy użytkownik wieczysty otrzyma decyzję, w której zostanie ustalona opłata adiacencka, jaką będzie musiał uiścić na rzecz gminy.

Opłata adiacencka związana jest ze wzrostem wartości nieruchomości na skutek podziału nieruchomości, scalenia i podziału nieruchomości czy budowy urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, gdzie zrekompensować ma wydatki poniesione ze środków publicznych na budowę tych urządzeń.

Opłata adiacencka ustalana jest na podstawie decyzji wójta (odpowiednio burmistrza, czy prezydenta miasta), a wysokość stawki procentowej tej opłaty jest ustalana przez radę gminy w drodze uchwały. W przypadku przeprowadzenia procedury scalania i podziału nieruchomości wysokość stawki jest również ustalana w uchwale o scaleniu i podziale nieruchomości.

Stawka procentowa opłaty adiacenckiej nie może przekroczyć:

a/ 30% dla wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego jej podziałem[

b/ 50% dla wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej lub przeprowadzeniem scalania i podziału nieruchomości.

Jednakże przed uiszczeniem opłaty adiacenckiej, warto zwrócić uwagę na pewne kwestie.

Przede wszystkim warunkiem ustalenia w/w opłaty jest obowiązywanie, np. w dniu stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej, uchwały rady gminy określającej wysokość stawki procentowej opłaty.

Opłatę adiacencką można nałożyć tylko w sytuacji, gdy właściciel czy użytkownik wieczysty nieruchomości posiada realną możliwość korzystania z urządzenia infrastruktury technicznej.

Warto też się przyjrzeć operatowi szacunkowemu, który określa wzrost wartości nieruchomości na skutek budowy urządzeń. Rzeczoznawca, który go sporządza, powinien badać stan nieruchomości z chwili stworzenia warunków do korzystania, ale według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Zatem, jeśli gmina opóźnia się z wydaniem decyzji to jest to podstawa do kwestionowania decyzji, gdyż warunek oparcia się na cenach z daty decyzji nie zostaje spełniony.

Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej może być wydana w terminie do 3 lat od dnia np. stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej. Termin ten jest liczony od dnia sporządzenia protokołu odbioru końcowego robót.

Organ zawiadamia właścicieli nieruchomości o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty, najczęściej odbywa się to po sporządzeniu operatu. Wówczas po otrzymaniu zawiadomienia warto udać się do urzędu gminy i zapoznać z aktami postępowania, w tym z operatem. Jeżeli się z nim nie zgadzamy to należy sformułować pisemnie zarzuty i pytania do biegłego. Organ przekazuje je biegłemu, ten zaś powinien złożyć wyjaśnienia. Jeśli organ gminy w wydanej decyzji nie podzieli naszych zarzutów, należy je już podnieść w odwołaniu do SKO. Odwołanie nie podlega opłacie i odsuwa w czasie chwilę uiszczenia opłaty.

Jeśli powyższe nie przyniesie rezultatu warto wówczas warto wystąpić do organu z wnioskiem o rozłożenie opłaty adiacenkiej na raty.

III.

Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości pod budowę drogi

 Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tzw. specustawa drogowa), która weszła w życie 10 kwietnia 2003 roku, znacznie usprawniła prace nad inwestycjami drogowymi za sprawą decyzji, która zastąpiła decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego i o pozwoleniu na budowę.

Na zasadach określonych specustawą drogową możliwe jest wywłaszczenie, na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, prywatnych nieruchomości pod inwestycje związane z budową dróg publicznych, tj. dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych oraz gminnych. Decyzja wydawana jest starostę lub wojewodę.

Stronie, która otrzymała taką decyzję i jest niezadowolona z rozstrzygnięcia organu, może złożyć w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji odwołanie do organu wyższego stopnia, tj. wojewody, w przypadku wydania decyzji przez starostę, lub ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej – w przypadku wydania decyzji przez wojewodę.

W sytuacji gdy decyzja organu drugiej instancji, rozpatrującego odwołanie będzie niekorzystna dla strony, może on w ciągu 30 dni od dnia jej doręczenia zaskarżyć ją do właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego, a następnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Postępowanie, które ma na celu wywłaszczenie nieruchomości pod inwestycje drogowe przebiega w dwóch etapach. Pierwszy etap kończy się wydaniem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Drugi z kolei wydaniem decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za przejęte nieruchomości w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

W zakresie wysokości odszkodowania i jego wypłaty zastosowanie ma ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem szczegółowych uregulowań przewidzianych przez specustawę drogową. Organ, który wydaje decyzję powołuje rzeczoznawcę majątkowego celem wydania przez niego opinii. Przy wycenie bierze się pod uwagę stan faktyczny nieruchomości na dzień wydania decyzji oraz jej wartość z chwili wypłaty odszkodowania. Następnie organ ustala wysokość odszkodowania po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego. Zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca kwotę odszkodowania stała się ostateczna.

Wysokość odszkodowania może być kwestionowana w drodze odwołania się od decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za przejęcie nieruchomości.

W decyzji określony jest również termin wydania nieruchomości lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali, który nie może być krótszy niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

W sytuacji gdy właściciel nieruchomości nie wyda jej zakreślonym w decyzji terminie wówczas jej postanowienia mogą być wykonane w drodze egzekucji administracyjnej.

W sytuacji gdy decyzji nadano rygor wykonalności, a jest to możliwe w przypadkach uzasadnionych interesem społecznym lub gospodarczym, właściciel nieruchomości zobowiązany jest do niezwłocznego wydania nieruchomości, czy opróżnienia lokali i innych pomieszczeń.

IV.

Odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

W sytuacji gdy wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzja nas nie satysfakcjonuje przysługuje nam prawo odwołania się od niekorzystnej decyzji. Osoba, której ZUS odmówił przyznania świadczenia lub przyznał świadczenie w niższej wysokości, może wnioskować o zmianę części lub całości decyzji wydanej przez ZUS.

Odwołanie należy złożyć w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji, przekroczenie tego terminu spowoduje odrzucenie naszego odwołania. Od złożonego odwołania nie są pobierane żadne opłaty. Odwołanie musi mieć formę pisemną. Odwołanie kierujemy do właściwego Sądu Okręgowego lecz fizycznie wnosimy je za pośrednictwem Oddziału ZUS. Można to zrobić osobiście w tym oddziale ZUS, który wydał decyzję lub też wysłać je pocztą. Cała dokumentacja oraz odwołanie przekazywane są przez ZUS do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania odwołującego. Możliwe jest także ustne złożenie odwołania poprzez spisanie odpowiedniego protokołu w oddziale ZUS.

Jeżeli chcemy się odwołać od decyzji lekarza orzecznika to kierujemy je nie do sądu lecz do komisji lekarskiej ZUS.

ZUS ma 30 dni od daty otrzymania odwołania na ustosunkowanie się do niego. Może zmienić lub uchylić wydanej decyzji. Jeśli jednak ZUS tego nie uczyni, to musi w terminie 30 dni przekazać odwołanie i dokumentację sprawy do sądu.

Odwołanie od decyzji ZUS jest pierwszym pismem w sprawie, musi spełniać nie tylko wymogi pisma procesowego, ale także zawierać zarzuty i odpowiednie uzasadnienie.

O tego jak sporządzone będzie odwołanie i jakie podniesione będą w nim zarzuty zadecydować może o wygraniu lub przegraniu sprawy, dlatego też warto powierzyć jego sporządzenie profesjonalistom – Radca Prawny Iława – z Kancelarii Prawnych Stachniałek.

www.kancelariestachnialek.pl