KARNE

I.
Prywatny akt oskarżenia

Kodeks karnym i inne ustawy przewidują katalog czynów zabronionych, ściganych z oskarżenia prywatnego tzw. przestępstw prywatnoskargowych. Grupa tych przestępstw charakteryzuje się tym,że to pokrzywdzony wnosi do sądu prywatny akt oskarżenia i to pokrzywdzony jest oskarżycielem. Z kolei prokurator może przyłączyć się do toczącego postępowania, jeżeli uzna, że wymaga tego interes społeczny.Do kategorii przestępstw prywatnoskargowych należą takie czyny zabronione jak np. umyślne lekkie uszkodzenie ciała, nieumyślne lekkie uszkodzenie ciała, zniewaga, naruszenie nietykalności cielesnej zniesławienie itd. Prywatny akt oskarżenia pokrzywdzony wnosi do sądu osobiście (przesyłając go pocztą lub składając osobiście do właściwego sądu), lub działając przez pełnomocnika. Każdy akt oskarżenia powinien zawierać dane personalne i adresy oskarżyciela prywatnego, oskarżonego oraz ewentualnych świadków, a także datę, miejsce i opis zdarzenia oraz uzasadnienie. Oskarżyciel prywatny składa przy akcie oskarżenia dowód wpłacenia do kasy sądowej zryczałtowanej równowartości wydatków, której wysokość ustalona została na kwotę 300 zł.Wskazaną kwotę można uiścić przy wnoszeniu prywatnego aktu oskarżenia, ale także po otrzymaniu wezwania do jej uiszczenia. Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w określi kto i w jakiej części oraz w jakim zakresie ponosi koszty procesu. Jeżeli w wyniku postępowania zainicjowanego prywatnym aktem oskarżenia dojdzie do skazania, poniesione przez oskarżyciela prywatnego koszty procesu zostaną mu zwrócone przez skazanego. Oskarżyciel prywatny poniesie koszty procesu w razie uniewinnienia oskarżonego. Z kolei w razie pojednania się stron przed wszczęciem przewodu sądowego, umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy lub znikomej społecznej szkodliwości czynu albo stwierdzenia w zarzucanym czynie znamion przestępstwa ściganego z urzędu, warunkowego umorzenia postępowania sąd zarządza zwrot uiszczonych przez oskarżyciela prywatnego wydatków w całości, a w połowie w razie pojednania się stron już po rozpoczęciu przewodu sądowego. W sytuacji gdy pokrzywdzony nie jest w stanie uiścić ryczałtowanej kwoty wydatków istnieje możliwość skorzystania z instytucji zwolnienia z kosztów postępowania. W takiej sytuacji sąd zwalnia osobę w całości lub w części od wyłożenia kosztów podlegających uiszczeniu przy wnoszeniu pisma procesowego, jeżeli wykazała ona, że ze względu na jej sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów wyłożenie ich byłoby zbyt uciążliwe. W celu uzyskania zwolnienia wystarczy wniosek złożony przez pokrzywdzonego wraz z aktem oskarżenia lub złożony ustnie do protokołu. Radcy prawni z Kancelarii Prawnych Stachniałek służą pomocą w przygotowaniu prywatnego aktu oskarżenia.

II.
Oskarżyciel posiłkowy

Pokrzywdzony w sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego, albo zamiast niego.Pokrzywdzony może wówczas działać obok oskarżyciela zbierać materiał dowodowy i występować przed sądem. Aby zostać oskarżycielem posiłkowym należy do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie złożyć sądowi oświadczenie o przystąpieniu do procesu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Można uczynić to zarówno ustnie, jak i pisemnie.Oskarżyciel posiłkowy ma szereg uprawnień, może m.in. zadawać pytania przesłuchiwanym przez sąd oskarżonemu, świadkom, biegłym.Oskarżyciel posiłkowy może ustosunkować do tego, co powiedział oskarżony lub jego adwokat. Ponadto oskarżyciel posiłkowy może zgłaszać wnioski dowodowe, np. o przesłuchanie dodatkowych świadków lub dołączenie do akt dodatkowych dokumentów, taki wniosek można zgłosić pisemnie lub ustnie.
Oskarżyciel posiłkowy może przeglądać akta sprawy sądowej i sporządzać z nich odpisy, tzn. robić notatki, prosić o zrobienie kserokopii; składać wnioski o sprostowanie protokołu rozprawy, jeżeli uzna się że nie zapisano czegoś co uważa za ważne dla sprawy lub źle zapisano to co powiedział świadek; zgłaszać wnioski o wyłączenie sędziego, prokuratora, ławników, protokolanta i biegłego.
Oskarżyciel posiłkowy może przemawiać na etapie głosów stron, tzn. na zakończenie przewodu sądowego. Oskarżyciel posiłkowy może wówczas ustosunkować się do całego przewodu sądowego i powiedzieć o co wnosi, np. o ukaranie karą pozbawienia wolności. Może również domagać się uzupełnienia przewodu sądowego, jeżeli uznaje się że istotne dla sprawy kwestie nie zostały wyjaśnione
Oskarżyciel posiłkowy może żądać uzasadnienia wyroku, wnosić apelację od wyroku etc. Może również złożyć w sądzie wniosek, aby sędzia penitencjarny lub dyrektor zakładu karnego zawiadomił go o zwolnieniu skazanego z zakładu karnego po odbyciu kary, o ucieczce skazanego z zakładu karnego, a także o wydaniu decyzji o udzieleniu skazanemu przepustki, czasowego zezwolenia na opuszczenie zakładu karnego, przerwy w wykonaniu kary, warunkowego zwolnienia. O prawie do złożenia takiego wniosku oskarżyciela posiłkowego poucza sąd.

www.kancelariestachnialek.pl